સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઇન્ડક્શન ફર્નેસ એસોસિએશન ગુજરાત તથા સ્ટેનલેસ સ્ટીલ રી-રોલર્સ એસોસિએશન ગુજરાત, જે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ મૂલ્ય શ્રેણી સાથે સંકળાયેલા મોટી સંખ્યામાં સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs)નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેમણે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઉત્પાદનો પર લાગુ ક્વોલિટી કન્ટ્રોલ ઓર્ડર (QCO)ને તાજેતરમાં સ્થગિત કરવામાં આવતા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
બંને એસોસિએશનોનું કહેવું છે કે QCOના સ્થગનથી ચીનમાંથી ઓછી કિંમતે આવતા સ્ટેનલેસ સ્ટીલ આયાતો માટે માર્ગ ખુલ્લો થઈ ગયો છે, જેના કારણે સ્થાનિક MSME ઉત્પાદકો પર ભારે દબાણ ઊભું થયું છે અને ભારતીય ઉદ્યોગકારો દ્વારા કરાયેલા મોટા રોકાણો તથા હજારો રોજગાર જોખમમાં મુકાયા છે.
શ્રી વિનય જૈન, અધ્યક્ષ, સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઇન્ડક્શન ફર્નેસ એસોસિએશન ગુજરાતે જણાવ્યું:”QCOનો અમલ ગુણવત્તાનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને બજારમાં તમામ હિતધારકો માટે સમાન તક ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. આ નીતિ પર વિશ્વાસ રાખીને સૈંકડો MSME એકમોએ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા, આધુનિકીકરણ અને રોજગાર સર્જનમાં રોકાણ કર્યું હતું. QCOનું અચાનક સ્થગન ઉદ્યોગના વિશ્વાસને નબળું પાડે છે અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોને એવા આયાતી ઉત્પાદનો સાથે સ્પર્ધા કરવા મજબૂર કરે છે, જે કદાચ સમાન પાલન ધોરણોને આધીન ન હોય. અમે સરકારને વિનંતી કરીએ છીએ કે QCOને તાત્કાલિક પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવે અને ભારતના ઉત્પાદન ક્ષેત્રનું રક્ષણ કરવામાં આવે.”
એસોસિએશને વધુમાં જણાવ્યું કે વિશ્વની અનેક અગ્રણી અર્થવ્યવસ્થાઓએ ચીનમાંથી આવતા અત્યંત સબસિડીયુક્ત અને ઓછી કિંમતે મળતા આયાતોના પ્રભાવને નિયંત્રિત કરવા તથા પોતાના સ્થાનિક ઉદ્યોગોના રક્ષણ માટે વિવિધ પગલાં લીધા છે.
શ્રી દિનેશ શાહ, અધ્યક્ષ, ગુજરાત સ્ટેનલેસ સ્ટીલ રી-રોલર્સ એસોસિએશને જણાવ્યું:”અમારા મોટા ભાગના સભ્યો MSME એકમો છે, જે સીધા અને પરોક્ષ રીતે હજારો પરિવારોને રોજગાર આપે છે. અમે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરીએ છીએ અને સમગ્ર ભારતમાં વિવિધ ઉદ્યોગોને જરૂરી કાચો માલ પૂરો પાડીએ છીએ. QCOના સ્થગનથી ગુણવત્તા આધારિત નિયમનકારી વ્યવસ્થાએ ઉભી કરેલી સમાન તકની સ્થિતિ સમાપ્ત થઈ ગઈ છે અને રોકાણ, ઉત્પાદન તથા રોજગાર જોખમમાં મુકાયા છે. ભારતીય ઉત્પાદન ક્ષેત્રની સુરક્ષા અને ન્યાયસંગત સ્પર્ધા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારે QCOને તાત્કાલિક પુનઃસ્થાપિત કરવો જોઈએ.”
ગુજરાતનો સ્ટેનલેસ સ્ટીલ MSME ક્ષેત્ર વાસણો, કિચનવેર, ઘરગથ્થુ ઉપકરણો, ફેબ્રિકેશન, એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો તેમજ અન્ય અનેક ઉત્પાદન ઉદ્યોગોને જરૂરી કાચો માલ પૂરો પાડે છે. આ ઉદ્યોગો સામૂહિક રીતે મોટા પાયે રોજગાર સર્જે છે અને ભારતના ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.
એસોસિએશનોના જણાવ્યા મુજબ, ચીનના સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઉત્પાદનો અત્યંત ઓછી અને સ્પર્ધા-વિરોધી કિંમતે ભારતીય બજારમાં પ્રવેશી રહ્યા છે, જેના કારણે તે સ્થાનિક ઉત્પાદકો માટે અસમાન સ્પર્ધાની સ્થિતિ સર્જાય છે, જેઓ ભારતીય ગુણવત્તા ધોરણો, પર્યાવરણીય નિયમો અને શ્રમ સંબંધિત જવાબદારીઓનું સંપૂર્ણ પાલન કરે છે.
ઇસ્પાત મંત્રાલય દ્વારા અમલમાં મૂકાયેલ QCOનો હેતુ એ હતો કે ભારતમાં વેચાતા તમામ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઉત્પાદનો નિર્ધારિત ગુણવત્તા ધોરણોને અનુરૂપ હોય અને ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS)ની આવશ્યકતાઓનું પાલન કરે. અનેક વિદેશી સપ્લાયરો, ખાસ કરીને ચીનના ઘણા ઉત્પાદકો પાસે જરૂરી BIS પ્રમાણપત્ર ન હોવાથી, QCOએ ગુણવત્તા આધારિત અને ન્યાયસંગત બજાર વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવાની સાથે સ્થાનિક ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું.
“મેક ઇન ઇન્ડિયા” અભિયાન હેઠળ સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવવાની સરકારની નીતિ અને પ્રતિબદ્ધતા પર વિશ્વાસ રાખીને અનેક MSME એકમોએ ક્ષમતા વિસ્તરણ, ટેક્નોલોજીકલ સુધારા, ગુણવત્તા સુધારણા અને રોજગાર સર્જનમાં નોંધપાત્ર રોકાણ કર્યું છે.
પરંતુ QCOના તાજેતરના સ્થગનથી ઉદ્યોગમાં અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ છે અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોને ઓછી કિંમતે આવતા આયાતી ઉત્પાદનો સાથે અસમાન સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, જેના કારણે તેમનું રોકાણ અને રોજગાર બંને ગંભીર જોખમમાં મુકાયા છે.
એસોસિએશનોએ એ પણ રેખાંકિત કર્યું કે જ્યારે ભારત આત્મનિર્ભરતા, સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવવું અને વિદેશી મુદ્રાનું સંરક્ષણ કરવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, ત્યારે લાંબા ગાળાના ઔદ્યોગિક રોકાણોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નીતિગત સ્થિરતા અત્યંત આવશ્યક છે.
બંને એસોસિએશનોએ ઇસ્પાત મંત્રાલય અને ભારત સરકારને અપીલ કરી છે કે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ઉત્પાદનો પર લાગુ ક્વોલિટી કન્ટ્રોલ ઓર્ડર (QCO)ના સ્થગનને તાત્કાલિક પાછું ખેંચવામાં આવે અને QCOને ફરીથી અમલમાં મૂકવામાં આવે.